"MMM"-wet

De "MMM"-wet (wet van 20 januari 1999 tot bescherming van het mariene milieu in de zeegebieden onder de rechtsbevoegdheid van België, zie tekst, PDF, 27pp, 317KB) – recent gewijzigd door de wet van 17 september 2005 (Staatsblad van 13 oktober 2005) – biedt de rechtsbasis om het Belgisch deel van de Noordzee te behoeden tegen zeegebonden verontreiniging en om aan natuurbehoud, -herstel en -ontwikkeling te kunnen doen.

In deze belangrijke wet worden de algemene beginselen van milieurecht opgesomd.

• Het preventiebeginsel: beter voorkomen dan genezen
• Het voorzorgsbeginstel: preventiemaatregelen moeten genomen worden indien er gronden voor bezorgdheid voor verontreiniging bestaan
• Het beginsel van duurzaam beheer: de menselijke activiteiten moeten op zodanige wijze beheerd worden dat het mariene ecosysteem verder in staat is om het gebruik van de zee blijvend te verzekeren
• Het vervuiler-betaalt-beginsel: de kosten voor de maatregelen ter voorkoming en bestrijding van verontreiniging zijn voor rekening van de vervuiler
• Het herstelbeginsel: bij schade of milieuverstoring moet het mariene milieu, in de mate van het mogelijke, in de oorspronkelijke toestand hersteld worden

Ook het beginsel van objectieve aansprakelijkheid wordt vastgelegd: bij elke schade of milieuverstoring van de zeegebieden ten gevolge van een ongeval of een inbreuk op de wetgeving, is diegene die de schade of milieuverstoring heeft veroorzaakt, verplicht deze te herstellen, zelfs al heeft hij geen fout begaan.

Verder wordt de basis gelegd voor de instelling en afbakening van beschermde gebieden. Met betrekking tot de bescherming van mariene gebieden wordt een soort hiërarchie van gebieden ingevoerd:

• in de integrale mariene reservaten mogen geen activiteiten worden uitgevoerd;
• in de gerichte mariene reservaten zijn in uitzonderlijke gevallen activiteiten toegestaan;
• in de speciale beschermingszones en de speciale zones voor natuurbehoud geldt een algemene toelating, hoewel sommige activiteiten kunnen worden verboden.

De werkwijze die nu zal worden gehanteerd is dat gebieden enkel zullen worden afgebakend als men hun bestemming al kent. Bovendien zullen gebruikersovereenkomsten worden afgesloten met verenigingen die in het gebied actief zijn. Ook deze overeenkomsten zijn al uitgewerkt.

Er wordt een algemene verplichting ingesteld om activiteiten waarvoor vooraf een vergunning is vereist, te onderwerpen aan een milieu-effectenrapport (op initiatief van de aanvrager) en een milieu-effectenbeoordeling, vóór en tijdens deze activiteiten (door de overheid).

De MMM-wet wijzigt een aantal bepalingen van de uitvoeringswet van 6 april 1995 van het MARPOL verdrag. Zo wordt een verschillende strafmaat ingevoerd al naargelang het koop-vaardijschepen, plezier-vaartuigen of vissersvaartuigen betreft en wordt de mogelijkheid van minnelijke schikking voorzien. Het is verplicht om noodplannen op te stellen in geval van olie-verontreiniging aan boord van schepen.

De MMM-wet is ook de basis waarop verplichte vaarroutes ingesteld kunnen worden om beschermde gebieden te vrijwaren tegen scheepvaartongevallen of verstoring door plezier-vaartuigen. Het optreden van de overheid in geval van een ongeval met risico op verontreiniging wordt bepaald.

Deze twee wetten hebben wijzigingen aangebracht aan reeds bestaande wetgeving inzake levende rijkdomen (visserij), niet-levende rijkdommen (PDF, 8pp., 156KB) en scheepvaart.

Uitvoeringsbesluiten

Tot nu toe werden in het kader van de MMM-wet volgende uitvoeringsbesluiten uitgevaardigd:

• Koninklijk besluit van 12 maart 2000 over de procedure voor het storten van bepaalde stoffen en materialen in de Noordzee (Staatsblad van 4 april 2000);
• Koninklijk besluit van 21 december 2001 over de soortenbescherming (Staatsblad 14 februari 2002, PDF, 10pp., 83KB);
• Koninklijk besluit van 7 september 2003 over de procedure voor vergunningen vereist voor bepaalde activiteiten in de zee-gebieden (Staatsblad 17 september 2003, PDF, 10pp., 90KB);
• Koninklijk besluit van 9 september 2003 over de milieu-effectenbeoordeling (Staatsblad 17 september 2003, PDF, 6pp., 69KB);
• Ministerieel besluit van 8 juli 2005 over de bepaling van een activiteit van publicitaire en commerciële ondernemingen onderworpen aan de vereenvoudigde procedure en de vaststelling van het modelformulier voor de opstelling van het milieueffectenrapport (Staatsblad 14 juli 2005, PDF, 1pp., 17KB);
• Koninklijk besluit van 14 oktober 2005 tot instelling van speciale beschermingszones en speciale zones voor natuurbehoud (Staatsblad 31 oktober 2005, PDF, 1pp., 17KB);
• Koninklijk besluit van 14 oktober 2005 over de voorwaarden, sluiting, uitvoering en beëindiging van gebruikersovereenkomsten en het opstellen van beleidsplannen voor de beschermde mariene gebieden (Staatsblad 31 oktober 2005, PDF, 3pp., 32KB).
  

 "EEZ"-wet