Radioactieve stoffen

In de Noordzee komen zowel natuurlijke als niet-natuurlijke radioactieve stoffen terecht. De niet-natuurlijke stoffen zijn vooral afkomstig van kerncentrales, van opwerkingscentrales voor verbruikte kernbrandstof en van medische of onderzoekslaboratoria.

OSPAR heeft in 1998 zijn radiocatieve-stoffenstrategie uitgetekend met als doel tot concentraties te komen die heel dicht bij de omgevingsconcentraties liggen (in het geval van radioactieve stoffen van natuurlijke oorsprong), of dicht tegen nul voor alle niet-natuurlijke radioactieve stoffen.

Voor het mariene milieu wordt de problematiek van radioactieve stoffen bestudeerd in de MARINA I & II projecten ("Project on the radiological exposure of the European Community from radioactivity in North European marine waters").

De MARINA II studie werd gepubliceerd in de herfst van 2002. Deze globale studie van de radioactieve vervuiling in de Noord-Europese zeeën werd gerealiseerd voor rekening van het Directoraat-General Milieu van de Europese Commissie, in het kader van de OSPAR Conventie. In de voorgaande MARINA I studie werden gegevens verzameld tot midden jaren 80. Voor MARINA II werden tienduizenden gegevens in heel Europa verzameld, om informatie te verkrijgen over de aanvoer van radionucleïden in de Noordzee, van welke origine ook: lozingen van nucleaire installaties, oefeningen met nucleaire wapens tijdens de jaren 50 en 60, afval van niet-nucleaire industrieën, gevolgen van het Tchernobyl ongeluk in 1986. Daarna werden de concentraties van verschillende radionucleïden (Cesium, Tritium, Plutonium,…) in de Noordoostelijke Atlantische oceaan geëvalueerd. Tenslotte werd de impact van deze concentraties op de gehele Europese populatie bekeken.

Uit de studie bleek dat, vergeleken met het midden van de jaren 60, de menselijke, niet-militaire aanvoer van radioactieve stoffen in de Noordoostelijke Atlantische oceaan, op het einde van de jaren 90 sterk gedaald was voor de alpha- en beta-stralen en voor Tritium. De maximale peilen werden bereikt in de jaren 60 en begin 70. In dezelfde periode (‘60-‘90), ziet men reducties in de concentraties radionucleïden in het mariene milieu en bij gevolg in de dosis waaraan de bevolking werd blootgesteld.

Sinds midden jaren 80 komt de aanvoer van beta-stralen in de OSPAR zone vooral uit nucleaire opwerkingsinstallaties zoals Sellafield en Cap de la Hague. De alpha-stralen komen voornamelijk uit de industrie van fosfaten en de ontginning van petroleum en gas in de Noordzee. Gezien de hogere radioactiviteit en biologische impact van die alpha-stralen, zijn het die industrieën van fosfaat en petroleum die voor het grootste deel bijdragen aan de collectieve blootstelling van de Europese bevolking. Ter vergelijking, de andere aanvoer (productie en gebruik bij radiofarmacie, onderhoud van nucleaire onderzeeërs, historische stortingen van afval in zee, andere ongevallen dan Tchernobyl) is verwaarloosbaar.

De studie toont ook aan dat in andere levende wezens dan de mens, de dosissen radioactiviteit van industriële afkomst zeer laag zijn. Ze zijn vergelijkbaar met de natuurlijke dosis. De studie besluit dan ook dat op basis van de huidige kennis, geen negatieve effecten op het leven in zee te verwachten zijn.

De voor radioactieve stoffen bevoegde federale instantie is het Federaal Agentschap voor Nucleaire Controle (FANC).

 Chemische stoffen

 Nutriënten